De boot te water: zo brengen we Proactieve ZorgPlanning naar de praktijk – In gesprek over samenwerken, standaarden en vaart maken in de regio’s
In de reeks ‘PZP in de ogen van…’ kijken we door de ogen van mensen die werken aan proactieve zorgplanning (PZP) in de praktijk. Wat drijft hen, welke lessen leren ze onderweg en wat levert het op voor de zorgverlener én de patiënt?
Deze keer spreken we twee sleutelpersonen in de landelijke samenwerking: Manon Boddaert van Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en Michel Hofman van de PZP Coalitie. Hun gezamenlijke doel: actuele PZP-gegevens digitaal beschikbaar stellen, waar en wanneer ze nodig zijn. Hun verhaal gaat over samenwerken, doorzetten en… een boot die eindelijk te water gaat.
Hoe het begon
Voor Manon start het verhaal in 2015, bij het ontwikkelen van het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland en de daarin benoemde ambitie voor een digitaal proactief zorgplan.
IKNL kreeg in 2022 de opdracht van ZonMw om dit te ontwikkelen: een landelijke informatiestandaard PZP, getest in de praktijk in 3 regio’s, met kaders, functionele eisen, governance en implementatieplan. Michel haakte later aan vanuit de vraag: hoe maken we gegevens landelijk en duurzaam beschikbaar, over sectoren en regio’s heen? Met PZP als concrete use case verbindt de PZP Coalitie regio’s, zorgaanbieders en softwareleveranciers.
Een analyse van ZN en VZVZ in 2024 bevestigde: hier liggen de twee landelijke sporen die harmonisatie echt kunnen trekken. IKNL met de standaard en de relatie naar de wetenschappelijke – en beroepsverenigingen en het zorgveld, de PZP Coalitie met de relatie naar de RSO’s, de zorginstellingen, ICT leveranciers en de implementatiekracht.
Elkaar versterken: zorgvraag + aanbod
Manon: “IKNL richt zich op de vraagarticulatie vanuit de zorg en klinische inhoud: wat heeft de zorgverlener nodig om behandelwensen en -grenzen goed vast te kunnen leggen en te raadplegen waar en wanneer dat nodig is? En we organiseren het draagvlak met wetenschappelijke verenigingen en federaties.”
Michel: “Wij brengen de vraag- en aanbodkant dichter bij elkaar: leveranciers, regio’s en instellingen. Zo voorkomen we dat iedere regio eigen specificaties bedenkt. We werken toe naar landelijke, herbruikbare afspraken, gestoeld op de informatiestandaard van IKNL.”
Frictie die werkt
Open kaart: in het begin botsten tempo en taal soms.
Manon: “Michel heeft een enorm energieke aanpak. Dat bewonder ik. Alleen ging het in het begin soms zó snel, dat het voorbijging aan de procedurele wereld van de zorg.”
Michel: “Dat klopt, maar die verschillen hebben ons juist sterker gemaakt. We hebben de vis op tafel gelegd, geluisterd, bijgesteld en zijn dichter naar elkaar toegegroeid.”
“Het is misschien typisch de PZP coalitie: stevig van inhoud, maar altijd vanuit de wens om het beter te maken voor de zorgverlener en de patiënt.” Michel
Vandaag vullen ze elkaar aan: waar de één remt, geeft de ander gas — en andersom. Zo versterken de projecten elkaar.
Van Designathon naar Connectathon
De gezamenlijke sessies, van Designathon tot Connectathon, hebben veel gebracht.
Michel: “Daar hebben we geleerd hoe je dit doet met elkaar: zorgverleners, leveranciers, regio’s en experts rond één tafel. Niet praten over elkaar, maar met elkaar.”
Manon: “We kregen heel waardevolle feedback op de informatiestandaard. En wat ik het mooiste vond: het enthousiasme was aanstekelijk. Steeds meer partijen willen meedoen, omdat ze zien dat dit werkt.”
“Het is aanstekelijk: steeds meer partijen willen aanhaken, omdat ze zien dat dit werkt.” Manon
Naar de dagelijkse praktijk in de regio’s
Wat op papier begon, krijgt nu vorm in de regio’s.
Manon: “De inzichten uit de Connectathon nemen we direct weer mee in onze derde pilotregio in Midden-Brabant. Dat maakt het concreet.
Michel: “En wij verbinden de testregio’s en leveranciers, zodat we dezelfde uitgangspunten hanteren. Uiteindelijk moet dit over domeinen heen houdbaar zijn — niet alleen technisch, maar ook in de zorgprocessen.”
“We hebben de boot te water gelaten,” zegt Michel lachend. “Nu moeten we gaan varen.”
Wat als we níet samenwerkten?
Manon: “Dan had implementatie van de informatiestandaard waarschijnlijk langer geduurd, omdat het moeilijker was geweest om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Het risico was groot dat elke regio zijn eigen variant had gemaakt en leveranciers met verschillende versies moesten werken, wat landelijke data-beschikbaarheid weer zou belemmeren.”
Michel: “Nu is er één standaard, één taal en één set afspraken. Dat scheelt ongelooflijk veel tijd en maakt de stap naar landelijke implementatie haalbaar.”
“Onze samenwerking brengt vraag en aanbod eerder bij elkaar en creëert een momentum dat patiënten en zorgverleners sneller ten goede komt” — Manon
Wanneer is het geslaagd?
Michel: “Voor mij is het nú al geslaagd, omdat we hebben laten zien dat het kan: samenwerken over domeinen heen, met concrete resultaten. Maar formeel? Als de informatiestandaard landelijk is goedgekeurd en de data écht gaat stromen.”
Manon: “Voor mij is het een succes als patiënten en zorgverleners het verschil merken. Als bijvoorbeeld iemand op straat gevonden wordt en de ambulance in het eigen systeem ziet: deze persoon wil niet meer gereanimeerd worden. Dan weet je waarvoor je het doet.”
Wat is er nu nodig?
Michel: “We moeten PZP zien als onderdeel van de publieke infrastructuur. Zoals riolering infecties voorkomt, zorgt dit voor passende zorg. Het is een diepte investering in de basis.”
Manon: “En er is focus nodig. Eén landelijke vraag aan leveranciers in plaats van twintig verschillende. Dat is efficiënter, goedkoper en veel duidelijker voor iedereen.”
“Zoals riolering infecties voorkomt, zorgt dit voor passende zorg.” Michel
Wat merk je als zorgverlener of burger?
Manon: “Minder dubbel werk, minder herhaling van moeilijke gesprekken voor de patiënt. En passende zorg in de laatste levensfase, dat is de kern.”
Michel: “Voor zorgverleners betekent het: actuele PZP-afspraken in het eigen systeem, direct zichtbaar. En voor burgers: dat hun wensen ook echt worden gevolgd.”
“We besparen tijd, maar vooral: we leveren persoonsgerichte zorg en voorkomen misverstanden in de meest kwetsbare momenten.” Manon
De gezamenlijke ambitie voor het komende jaar
Manon: “Ik hoop dat er over een jaar minstens één regio is waar dit volledig draait. Dat patiënten daar écht verschil merken.”
Michel: “En dat het niet stopt bij behandelbeperkingen. PZP moet breder worden. Een kapstok voor passende zorg, met een Europees perspectief.”
“Groot denken, kleine stappen, dat is precies wat we nu doen.” Michel
Tot slot: doe mee
Deze samenwerking bewijst dat groot denken en kleine, concrete stappen prima samengaan, mits je het samen doet. Werk je in een regio, instelling of bij een leverancier en wil je aansluiten of meedenken in de eindgebruikersgroep? Haak aan. Stuur een mail naar info@pzpcoalitie.nl
Samen maken we PZP-gegevens beschikbaar waar ze nodig zijn, voor betere, menswaardige zorg.