Arjen Vos is al sinds zijn studietijd actief betrokken bij digitaliseringsprojecten in de zorg. Wat begon met een afstudeeronderzoek naar elektronische medische dossiers en gegevensuitwisseling, groeide uit tot een lange carrière in landelijke programma’s en regionale projecten binnen de huisartsenzorg, JGZ en ziekenhuizen. Zijn ervaring leert dat technologie pas meerwaarde krijgt als het bijdraagt aan de dagelijkse praktijk van zorgverleners én patiënten.
“De les is en blijft: wat levert het voor jou in de praktijk op? Dáár gaat het om.”
Van spoedzorg naar palliatieve zorg
Als kwartiermaker en programmamanager bij Met spoed beschikbaar zag Arjen hoe belangrijk het is om behandelgrenzen vast te leggen en te delen in de spoedzorgketen.“Bij zorgverleners kwam dit als wens nummer één naar voren.”
Daarna ging hij aan de slag als kwartiermaker & strategisch adviseur digitalisering bij het Nationaal Programma Palliatieve Zorg (NPPZ II). Vanuit het Kwaliteitskader palliatieve zorg is er immers grote behoefte aan andere manieren van organiseren en aan digitale ondersteuning van netwerkzorg.
“Het gaat niet alleen om databeschikbaarheid, maar ook om samenwerking: wie zijn er betrokken bij de zorg, wat doen zij en hoe bereik je elkaar snel en eenvoudig? Inzicht in het zorgnetwerk, onderlinge bereikbaarheid tussen zorgverleners en het faciliteren van Multidisciplinair overleg zijn allemaal cruciale onderdelen voor goede palliatieve zorg.”
Verbinding maken
“Het gaat bij digitalisering in de palliatieve zorg over samenhang. Wat er nu bij de PZP Coalitie voor proactieve zorgplanning wordt ontwikkeld, kan niet alleen als gegevensset worden gezien. Het gaat juist om het zorgproces. Wat betekent dit voor een huisarts, voor een medisch specialist of voor een wijkverpleegkundige? Die verbinding zoeken wij.”
Meerwaarde en knelpunten
Volgens Arjen begint alles bij de vraag waarom we behandelwensen en grenzen registreren.
“Je registreert behandelgrenzen voor het geval er een spoedsituatie ontstaat. Daarnaast kunnen zorgverleners in hun eigen proces meer detail registreren om passende zorg te leveren, maar dat hoeft niet altijd uitwisselbaar te zijn. De kunst is om kritisch te kijken: wat is relevant om landelijk te delen, en wat niet?”
Hij wijst ook op het veranderende wettelijke kader.
“De EU-regelgeving (EHDS) is een gegeven. In 2029 moet de eerste data via die weg worden uitgewisseld. Daarbij gaan we van opt-in (toestemming van patiënten) naar opt-out (ja, tenzij) waarbij, data beschikbaar moet worden gesteld. Het waarborgen van maatschappelijk vertrouwen vergt daarbij constante aandacht. Tegelijkertijd willen we niet dat zorgverleners verdrinken in data. Dat vraagt nu al om keuzes.”
Samen verschil maken
De pzp-aanpak onderscheidt zich volgens Arjen door landelijke afspraken te combineren met praktijkervaringen. Zo houden we bijvoorbeeld een korte feedbackloop tussen de landelijk ontwikkelde Richtlijn Proactieve zorgplanning en de daaruit volgende informatiestandaard met de praktijkervaringen van zorgverleners en leveranciers die het in de regio’s praktisch handen en voeten geven.
“Het is heel mooi dat dit samen gebeurt, met enthousiasme en energie bij zorgverleners, leveranciers en beleidsmakers. Je ziet dat dialoog werkt. Er komt begrip voor ieders positie en verheldering van rollen. Dat maakt dat we verder komen.”
Toekomst en ambitie
Over de toekomst is Arjen duidelijk:
“Ik hoop dat we over één of twee jaar behandelgrenzen in elk geval landelijk uitwisselen, vooral in spoedsituaties. Daarnaast wil ik dat we meer ervaring hebben opgedaan met digitale ondersteuning van netwerkzorg. Het is dan nog niet klaar, maar er moeten wél praktische stappen gezet zijn.”
Zijn boodschap aan organisaties die nog niet betrokken zijn bij de PZP Coalitie:
“Leg steeds de nadruk op de waarde voor zorgverleners en patiënten. Geef ook zorgprofessionals die normaal niet op de voorgrond staan een plek, want zij spelen een super belangrijke rol. Het is gek als wij iets besluiten zonder hen erbij te betrekken.”